Open Monumentendag 2006: Feest in en om het Sint Anthoon

Voor de twintigste keer wordt de Open Monumentendag georganiseerd: een feestelijke gebeurtenis dus op zaterdag 9 september. Leeuwarden heeft er voor gekozen om de nadruk te leggen op het Sint Anthony Gasthuis. Het belooft echt een feest te worden rond het Anthoon.



16de-eeuwse weergave van Sint Anthonius met bel en varken in een oud memoriaal uit het archief van het Sint Anthony Gasthuis.De omgeving van het Sint Anthony Gasthuis, vooral het Perkswaltje, behoort tot de mooiste plekjes in de binnenstad. Door de welwillende opstelling van de voogden en voogdessen van het gasthuis is het gelukt een groot aantal onderdelen van het Nieuw Sint Anthoon, die anders nooit toegankelijk zijn, voor het publiek open te stellen. Zelfs in enkele bewoonde appartementen en het ketelhuis mag een kijkje worden genomen. Ook de prachtige tuinen, de tuinkoepels en het bestuurshuis zijn dan open.
Daarnaast biedt de woningcorporatie Nieuw Wonen Friesland de gelegenheid het complex Oud Sint Anthoon aan de Grote Kerkstraat te bekijken. Het deels nog middeleeuwse gasthuis werd in 1878 vervangen door nieuwbouw. In 1988 werd het Oud Sint Anthoon ingericht tot appartementencomplex en is er eigenlijk niet veel authentieks meer bewaard gebleven dan de monumentale gevels. De voormalige keuken en de conversatiezaal zijn open voor publiek.
Het Stadhouderlijk Hof is letterlijk verbonden met het gasthuis. Door de poort rechts van de hoofdentree van het Hof konden ooiwagens e.d. vroeger het Anthoon bereiken. In deze poort bevindt zich het oudste renaissance beeldhouwwerk van Friesland. Deze poort staat wijd open en in de tuin achter het Hof kunt u een wandelingetje maken.

Dan is er ook nog de traditie dat het bestuur van het Sint Anthony Gasthuis het stadsbestuur een portret aanbiedt van de regerende vorst of vorstin. Recent is het door de uit Leeuwarden afkomstige schilder Douwe Elias gemaakte portret van koningin Beatrix aangeboden. Dit nieuwe portret en de eerder geschonken portretten in de oude Raadszaal zijn te bezichtigen op de Open Monumentendag. De portretten staan eveneens centraal op de lezingenavond van 6 september in het Stadhuis.


Activiteiten en route zaterdag 9 september

De monumenten zijn open tussen 10.00 en 17.00 uur.


Centraal punt organisatie

Historisch Centrum Leeuwarden, Grote Kerkstraat 29, telefoon 233 83 99.



Boekje

Het boekje Het Sint Anthony Gasthuis: de ouden tot nut, de zwakken tot stut is voor 4 euro te koop in het HCL, de tuinkoepel (‘tweede klasse’) van het Sint Anthoon, het Stadhuis en de VVV/SPL.



Tentoonstellingen en presentaties

  • Voor Bestuurshuis: presentatie oude huisnamen in de Grote Kerkstraat om ca. 9.30 uur.
  • HCL: presentatie over de historie van het Sint Anthony Gasthuis (met o.a. een oud filmpje); fototentoonstelling over het verenigingsleven in Leeuwarden e.o.
  • Recreatiezaal Nieuw Sint Anthoon: stand Aed Levwerd.
  • Stadhuis: rondleidingen langs o.a. de Oranjeportretten van het Sint Anthoon.
  • Perkswaltje: stand NV Stadsherstel.

Sommige musea en galerieën organiseren iets speciaals ter gelegenheid van de fotomanifestatie Noorderlicht. Op het Waagplein is een kunstmarkt.


Activiteiten voor jongeren

  • Speurtocht voor kinderen langs de gebouwen van het gasthuis (start/informatie bij HCL).
  • ‘Living History’: verbeelding van het dagelijks leven in een 15e eeuwse stad (in gasthuistuin hoek Perkswaltje-Schoenmakersperk). Het gezelschap ‘Het Verbond van Christophorus’, gevestigd in Hoorn, slaat voor een dag zijn tenten op in de tuin van het Sint Anthoon. Het gezelschap bestaat uit enthousiastelingen die door middel van ‘levende geschiedenis’ de late middeleeuwen op een leuke en spannende manier over willen brengen. Er wordt gestreefd naar een waarheidsgetrouwe reconstructie van deze periode. Alle kleding, gebruiksvoorwerpen en materialen zijn replica’s naar middeleeuwse voorbeelden. Ook de te bereiden maaltijd is authentiek. Geestelijken, genezers, ambachtslieden en andere middeleeuwse figuren laten hun vaardigheden zien en geven uitleg aan het publiek, dat zoveel mogelijk bij de activiteiten in het kamp wordt betrokken.
  • Een koets rijdt door het noordelijk deel van de binnenstad. De opstap (en- afstap) plaatsen zijn o.a. bij het HCL, stadhuis, Waag en Princessehof.
  • De traditionele melkpraam vaart van de Nieuwestad (opstapplaats bij de Waag) naar de Prinsentuin.

Muziek

  • Gasthuistuin (bij slecht weer in het Stadhuis): om ca. 13.00 uur wereldmuziek door Paul Hengefeld, om ca. 14.00 uur het koor Canta d’ Amore (met begeleiding van Attaca) o.l.v. Broer Giesing en om ca. 15.00 uur koor o.l.v. Libbe van der Meer.
  • Pachtkamer gasthuis: ’s middags Lieuwe van der Meer op clavecimbel.
  • Princessehof: vanaf 13.00 uur bal masqué met muziek.
  • Grote Kerk: vanaf 16.00 uur orgelconcert door Theo Jellema. Ook in andere kerken is er muziek ter gelegenheid van Nationale Orgeldag.

Zondag 10 september

Ter gelegenheid van de Open Monumentendag is een fietsroute uitgezet langs (voormalige) boerderijen van het Sint Anthony-gasthuis. Een aantal van deze boerderijen rondom Leeuwarden is tussen ca. 13.00 en 17.00 uur eveneens (deels) opengesteld. Een aanbevolen startpunt is het theehuis van Dekemastate in Jelsum, alwaar de routebeschrijving gratis verkrijgbaar zal zijn. Daarnaast is de routebeschrijving tijdens en vlak voor de Open Monumentendag verkrijgbaar bij het Historisch Centrum Leeuwarden en de V.V.V.. In ieder geval zijn Op ’e Terp 7 en Aldlânsdyk 18 te Jelsum, Lytsegeast 33 en 81 te Tytsjerk en Overijsselse Straatweg 16 te Goutum dan open. Klik hier voor het bekijken en/of uitprinten van de routebeschrijving. Meer informatie in het HCL.

Route langs de open monumenten:

  1. Historisch Centrum Leeuwarden (Grote Kerkstraat 29)
  2. Bestuurshuis (Grote Kerkstraat 39)

    Nieuw Sint Anthoon:
  3. Tuinkoepel 1e klasse
  4. Leeuwenpoortje (Groeneweg)
  5. Tuinkoepel 2e klasse
  6. Kantoor
  7. Recreatiezaal
  8. Pachtkamer
  9. Julianavleugel met poort Oud Sint Anthoon (Schoenmakersperk)
  10. Schoenmakerspoortje (Groeneweg)
  11. Gevelstenenwand (Pijlsteeg)
  12. Voormalig wees- en ziekenhuis (Perkswaltje 8-12)
  13. Ketelhuis (Wijde Gasthuissteeg)

    Oud Sint Anthoon:
  14. Voormalige keuken (Grote Kerkstraat 206)
  15. Voormalige conversatiezaal (Grote Kerkstraat 202)
  16. Vredeman de Vries-poort (Beijerstraat)
  17. Voormalig lijkenhuisje (Sint Anthonystraat)
  18. Stadhuis (o.a. Oranjezaal met koninklijke portretten).

    Stadhouderlijk Hof:
  19. Oude gasthuispoort
  20. Hoftuin

Routekaart Open Monumentendag 2006


Extra (gratis) ‘Open Monumenten’:

  1. Oranje Bierhuis (horecavoorziening)
  2. Centrum voor de kunsten Parnas (open dag met activiteiten)
  3. Grote Kerk (orgelmuziek)
  4. Keramiekmuseum Het Princessehof (tentoonstellingen, muziek en activiteiten)

Klik hier voor de landelijke site over Open Monumentendag

Klik hier voor meer informatie over Open Monumenten Dag 2005
Klik hier voor meer informatie over Open Monumenten Dag 2004
Klik hier voor meer informatie over Open Monumenten Dag 2003
Klik hier voor meer informatie over Open Monumenten Dag 2002
Klik hier voor meer informatie over Open Monumenten Dag 2001
Klik hier voor meer informatie over Open Monumenten Dag 2000
Klik hier voor meer informatie over Open Monumenten Dag 1999
Klik hier voor meer informatie over Open Monumenten Dag 1997


Terug