'Verliefd op Titia' opnieuw op televisie
Wie is die westerse vrouw die op talrijke souvenirs in Japan prijkt? Die op schilderijen staat in toonaangevende Japanse musea? Ze is Fries, ze heet Titia Bergsma, ze komt oorspronkelijk uit Leeuwarden en leefde twee eeuwen geleden.
De voorgeschiedenis:
Begin negentiende eeuw is Japan nog een groot mysterie. Alleen een klein aantal Nederlanders en Chinezen mag op twee geïsoleerde eilandjes in de Baai van Nagasaki handel drijven. Het is één van deze Nederlandse handelslieden, Jan Cock Blomhoff, die in 1817 een actie onderneemt die indruist tegen alle Japanse voorschriften: Blomhoff neemt zijn vrouw Titia en hun zoontje Johannes mee naar Japan.
De aankomst van Titia op de Nederlandse handelspost op het eilandje Decima zorgt voor enorme opschudding onder de lokale bevolking, want het is buitenlandse vrouwen wettelijk niet toegestaan Japan te betreden. Dan ontvouwt zich, in een tijdsbestek van drie maanden, een dramatisch verhaal. Titia probeert op alle mogelijke manieren aan de voor haar onbegrijpelijke Japanse regelgeving te ontkomen. Maar het mag niet baten: uiteindelijk wordt ze het land uitgezet. Kort na haar aankomst in Nederland overlijdt zij aan de gevolgen van uitputting en verdriet.
Titia's bliksembezoek aan Decima heeft veel meer sporen nagelaten heeft in de Japanse geschiedenis, dan de korte duur ervan zou doen vermoeden. Talloze schilders blijken Titia gedurende haar verblijf geportretteerd te hebben. Vervolgens is haar beeltenis eindeloos gekopieerd: op schilderijtjes, op porseleinen servies en op allerlei souvenirs... waarmee het gezicht van Titia uitgroeide tot een waar icoon van de Westerse vrouw in Japan.
René Bersma (de 'g' is inde loop der tijd verloren gegaan) is een verre nazaat van Titia Bergsma. In 1999 hoort hij bij toeval over Titia Bergsma en hij raakt gefascineerd door haar levensverhaal. Daarover is een film gemaakt door René Mendel en Paul Kramer, in een coproductie van Interakt en AVRO. De film wordt uitgezonden bij de AVRO op zaterdag 25 april op Nederland 1 om 10.30 uur.
De beeltenis van Titia Bergsma is opgenomen in de kring van beroemde Leeuwarders en is aangebracht in het kunstwerk aan het plafond in de hal van het stadhuis van Leeuwarden.
