Stinzen in Leeuwarderadeel
De middeleeuwen met de verhalen over edelen die kastelen bewonen, schone jonkvrouwen huwen en ten strijde trekken spreken tot ieders verbeelding. Maar hoe was de situatie destijds in Friesland? Drs. Paul Noomen van de Fryske Akademy heeft hier jarenlang onderzoek naar gedaan. De resultaten heeft hij vastgelegd in zijn boek "De Stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners", dat kortgeleden is verschenen.
Het onderzoek heeft verrassende uitkomsten opgeleverd. Zo blijkt uit zijn eerste inventarisatie dat het middeleeuws Friesland meer dan 500 ‘stinzen', verdedigbare stenen huizen, telde. Ze waren zowel op het platteland als in de steden te vinden. Er bevonden zich zo'n 20 in de huidige gemeente Leeuwarderadeeel. Friesland kende destijds geen centraal gezag en de Friese samenleving wordt door Noomen getypeerd als een ‘vetemaatschappij'. Iedere adellij-ke familie was genoodzaakt tenminste één eenvoudig verdedigbaar steenhuis te hebben. Hoewel het om bescheiden gebouwen ging, niet te vergelijken met grote kastelen elders in het land, waren zij toch de steunpunten voor de heerschappij van de Friese edelen, de zogenaamde ‘hoofdelingen'. Niet in grootte maar wel in kwantiteit waren er in Friesland in verhouding meer verdedigbare bouwwerken dan elders in Nederland. Hieruit blijkt wel dat zich hier ook het een en ander heeft afgespeeld. Paul Noomen beschrijft uitvoerig welke rol de adel en de stinzen speelden in de sociale, politieke en militaire geschiedenis van Friesland.
De Documentatiestichting Leeuwarderadeel heeft in samenwerking met het Historisch Centrum Leeuwarden de heer Noomen uitgenodigd voor een lezing over de "Stinzen en States in Leeuwarderadeel". Bijna in elk dorp stonden minstens twee stinzen: Aebinga en Boulsma in Hijum; Eminga en Holdinga in Feinsum; Juckema en Boelema in Stiens; Jornsma en Lettinga in Britsum; Mar-tena en Wydevelt in Koarnjum; Hinnema en Camstra in Jelsum.
De lezing vindt plaats op dinsdag 20 oktober a.s. in het Cultureel Centrum De Skalm te Stiens, Pyter Jurjensstrjitte 17. Aanvang om 20.00 uur, de toegang is gratis.
